U vazduhu

ZELENA GRADNJA

Pariz

Vertikalni vrtovi

Tekst: Miloš Mirosavić

Kraljevski luksuz Semiramidinih visećih vrtova drevnog Vavilona opisan je pričama o biljkama koje su se u slapovima spuštale iz neba ka tlu. Danas je ovakvu neočekivanu raskoš moguće doživeti u srcu Pariza. U cilju inventivnog i uzbudljivog ozelenjavanja grada i pokazivanja prestiža, biljkama su prekriveni neki od slepih kalkanskih zidova, ali i fasade nekolicine novih i vrlo reprezentativnih objekata. Moć i duh savremenosti koji su u različitim periodima istorije nosili materijali poput kamena, stakla ili čelika, danas ima priroda i stotine kvadratnih metara prekrivenih raskošnim biljkama.

U Beogradu, kao i u većini gradova sveta, lako je videti samonikle biljke koje rastu na krovovima pomalo zapuštenih zgrada, izviruju iz zapušenih oluka i štrče sa ivica balkona. Na napuštenim objektima nije retko videti i poneko omanje drvo. Prolazeći starim jezgrom Zemuna, ulicama Vračara ili Dorćola sigurno ste primetili i kuće obrasle bršljenom ili zidove prekrivene mahovinom. Ovakve romantične, ali i mnogo dramatičnije scene u kojima biljke nađu načina da rastu i razvijaju se na potpuno neočekivanim mestima i visinama, inspirisale su francuskog botaničara Patrika Blona da se posveti istraživanju stepena prilagodljivosti biljaka na različite uslove okruženja.

Potrebno je samo malo
Putujući po svetu i vršeći mnogobrojne testove u sopstvenoj kući u Parizu, Patrik Blon je došao do zaključka da je za uzgajanje većine biljaka u klimatskom okruženju iz koga potiču dovoljno obezbediti samo svetlost, stalan izvor vode i minerala, kao i neki oblik čvrste podloge. Na osnovu ovih zaključaka je razvio i patentirao inovativan sistem koji omogućava uzgajanje biljaka na gradskim fasadama i u enterijerima. I dok je za enterijere objekata neophodno obezbediti određeni tip veštačkog osvetljenja, na fasadi je Vertikalni vrt moguće veoma lako postaviti.
Sistem Vertikalnog vrta je veoma lagan i teži svega 30 kilograma po metru kvadratnom, što znači da ga je moguće montirati na svaki zid. Sistem čine metalni ram koji se pričvrsti za zid, nepormočiva PVC folija koja čuva zid od vlage i dva sloja filca od poliamida u koji se sade biljke, bilo kao seme, rasad ili razvijena odrasla biljka. Filc omogućava korenju da raste po površini (u širinu), kao i da se ravnomerno vlaži vodom u kojoj se nalazi rastvor neophodnih minerala. Sva suvišna voda koja se slije do dna konstrukcije se sakuplja i vraća u automatski sistem navodnjavanja. Kako vertikalni vrt u mnogo čemu podseća na ventilirane fasade, zbog sloja vazduha između biljaka i zida, koji čuva objekat od gubljenja energije zimi i preteranog zagrevanja leti, njegov doprinos energetskoj efikasnosti objekta je veliki.
U enterijeru zid pokriven biljkama nepogrešivo šalje poruku moći i raskoši, te ne čudi da se najčešće može videti u holovima hotela, banaka i ekskluzivnih prodavnica.

Zeleni Pariz
Značajan deo identiteta Pariza čine mnogobrojni parkovi i zelene površine koje nose karakter epohe u kojoj su nastale. Zato ne čudi da u duhu trenutka u kome živimo biljke u prestonici Francuske osvajaju i fasade. U stalnoj trci za prestižom, neophodno je naći pandan ambijentima i objektima koji su krajem prošlog veka mamili uzdahe, poput zatravnjenog piramidalnog krova sportske dvorane Bersi ili nepreglednog i fragmentisanog parka la Villette.
Vertikalni vrtovi fasade Muzeja na keju Branli (Musée du quai Branly) evociraju imaginarni ambijent egzotičnog dalekog mesta u kome je nastala domorodačka umetnost i kultura Afrike, Azije, Okeanije i Amerike. Fasada prekrivena hiljadama biljaka privlači posetioce koliko i sama postavka muzeja i čini ovo mesto na obali Sene, u neposrednoj blizini Ajfelove kule, još jednom atrakcijom Grada svetlosti.

Reference
www.verticalgardenpatrickblanc.com - veb sajt Patrika Blona sa obiljem informacija o konceptu, ali i spiskom svih vertikalnih vrtova ovog autora. Možete pronaći adrese projekata koji vam se dopadaju i potražiti ih prilikom sledeće posete Parizu ili proveriti da li se u gradu u koji ste planirali putovanje nalazi neko zanimljivo rešenje

Patrick Blanc - The Vertical Garden: From Nature to the City; monografija u kojoj tvorac koncepta vertikalnog vrta govori o svojim iskustvima, predstavljajući autorske projekte sa raznih merdijana

Noémie Vialard - Gardening Vertically: 24 Ideas for Creating Your Own Green Walls, prava knjiga za sve koji žele da se i sami upuste u formiranje vertikalnog vrta. Autorka je prijateljica Patrika Blona, a među prikazanim receptima za formiranje vertikalnih vrtova se nalazi i zid od aromatičnog bilja koji je maestro osmislio upravo za nju. Knjiga će se naći u prodaji početkom aprila 2012. godine.